به ابن [ أبى ] « 1 » الشّوارب قاضى سپردند كه چون فرزند متولّد شود بكشند . به ناگاه عبيد اللّه بن يحيى وزير ، مرد [ و ] صاحب الزّنج « 2 » در بصره خروج كرد وايشان به حال خود درماندند وكنيزك از خانهء قاضى به خانهء خود بازگشت . « 3 » و « شيخ طوسي » عليه الرّحمة به روايت ديگر از رشيق روايت كرده است كه معتضد « 4 » خليفه فرستاد ومرا با دو نفر ديگر طلب نمود وامر فرمود كه هريك دو أسب با خود برداريم ويكى را سوار شويم وديگرى را به نجيبت بكشيم وسبك‌بار به تعجيل برويم به سامره وخانه حضرت امام حسن عسكرى را به ما نشان داد وگفت : چون به در خانه مىرسيد ، غلام سياهى بر آن در نشسته است ، پس داخل خانه شويد وهركه را در آن خانه بيابيد سرش را از براي من بياوريد ! پس چون به در خانه حضرت رسيديم ، در دهليز غلام سياهى نشسته بود وبند زير جامه در دست داشت ومىبافت ، پرسيدم كه كي در اين خانه هست ؟ گفت : صاحبش وهيچ‌گونه ملتفت نشد به جانب ما واز ما پروايى نكرد . پس داخل خانه شديم ، خانهء [ بسيار ] « 5 » پاكيزه ديديم در مقابل پرده [ اى ] مشاهده كرديم كه هرگز از آن بهتر نديده بوديم ؛ كه گويا الحال از دست كارگر

--> ( 1 ) . زيادة از مصدر ونسخهء ( آ ) . ( 2 ) . صاحب زنج ، رهبر قيامي بود كه در سال 255 قمري از بئر نخل كه در نزديكى بصره بود خروج كرده ، ودر سال 257 بر بصره غالب شد ، ودر اثر اين قيام بسيارى از مردم به قتل رسيدند . ( مروج الذّهب 4 / 207 ) وأمير المؤمنين عليه السّلام در اخبار غيبيهء خود از صاحب زنج سخن برده‌اند . ( نهج البلاغة ) ( 3 ) . كمال الدّين 2 / 475 ، وتبصرة الولي / 127 ، وبحار الأنوار 50 / 332 ، ح 4 ، وج 52 / 67 ، ح 53 . ( 4 ) . در نسخ ومصدر ( معتضد ) ضبط شده ، ولى ظاهرا در مصدر تصحيف وخطائى در أو ايجاد شده ؛ به دليل اينكه « معتضد باللّه » در سال 278 هجرى قمري به خلافت رسيده ، درحالىكه امام حسن عسكرى صلوات اللّه عليه در سال 260 هجرى قمري به شهادت رسيده وشهادت آن حضرت وآغاز غيبت در سال خلافت معتمد مىباشد . ( مروج الذّهب 4 / 211 و 245 ) ( 5 ) . زيادة از نسخهء ( م ) و ( ع ) .